শীতল ব্যৱস্থাক মূলতঃ দুটা ভাগত ভাগ কৰা হয়: বায়ু শীতল আৰু পানী শীতল কৰা। বায়ু শীতলীকৰণ ব্যৱস্থাই বায়ুমণ্ডললৈ তাপ প্ৰত্যক্ষভাৱে বিসৰ্জন দি ইঞ্জিনৰ উচ্চ-উষ্ণতাৰ অংশবোৰ ঠাণ্ডা কৰে; আনহাতে পানী শীতল কৰা ব্যৱস্থাই প্ৰথমে শীতল পদাৰ্থলৈ তাপ স্থানান্তৰিত কৰে, আৰু তাৰ পিছত শীতল পদাৰ্থই তাপ বায়ুমণ্ডললৈ বিসৰ্জন দিয়ে। অটোম’বাইল ইঞ্জিনত পানী শীতল কৰা ব্যৱস্থাটো বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয় কাৰণ ইয়াৰ সুবিধা যেনে একেধৰণৰ শীতলতা, ভাল প্ৰভাৱ আৰু ইঞ্জিন চলোৱাৰ শব্দ কম। পানী শীতল কৰা ব্যৱস্থাত ইঞ্জিনৰ স্বাভাৱিক কাৰ্য্য নিশ্চিত কৰিবলৈ শীতল পদাৰ্থৰ উষ্ণতা ৮০~৯০ ডিগ্ৰীৰ ভিতৰত ৰাখিব লাগে।
বায়ু শীতল কৰা ব্যৱস্থাটো মূলতঃ শীতল মাধ্যম হিচাপে বায়ুৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল, আৰু তাপ ডুব যোৱাৰ তাপ বায়ুৰ প্ৰবাহৰ মাজেৰে বায়ুমণ্ডললৈ বিসৰ্জন দিয়া হয়। এই ব্যৱস্থাটো মূলতঃ ফেন, এয়াৰ গাইড, হিট চিংক, চিলিণ্ডাৰ এয়াৰ গাইড আৰু স্প্লিটাৰ আদি উপাদানৰে গঠিত, যিবোৰে একেলগে এক কাৰ্যক্ষম তাপ অপচয় ব্যৱস্থা গঠন কৰে।
বায়ুৰ চিলিণ্ডাৰ ব্লক আৰু চিলিণ্ডাৰৰ মূৰটো-শীতল ইঞ্জিন দুয়োটাতে হিট চিংক থাকে, আৰু এই দুটা অংশ সাধাৰণতে পৃথকে পৃথকে ঢালি দিয়া হয় আৰু একেলগে একত্ৰিত কৰা হয়। চিলিণ্ডাৰৰ মূৰটো এলুমিনিয়াম মিশ্ৰণৰ পৰা তৈয়াৰ কৰা হয় আৰু ইয়াৰ উষ্ণতা সৰ্বাধিক হোৱাৰ বাবে দীঘলীয়া তাপ ডুবাই দিয়া হয়। শীতল প্ৰভাৱ বৃদ্ধি কৰিবলৈ আৰু শীতলতাৰ একাকাৰীতা নিশ্চিত কৰিবলৈ বায়ু শীতল ব্যৱস্থাটোত এয়াৰ গাইড আৰু এটা স্প্লিটাৰো সজ্জিত কৰা হৈছে। ইঞ্জিনৰ ডিজাইন অনুসৰি ফেনৰ অৱস্থান বেলেগ বেলেগ হয়। ইয়াক ইঞ্জিনৰ সন্মুখৰ মাজত থাকিব পাৰে বা বাওঁ আৰু সোঁ শাৰীৰ চিলিণ্ডাৰৰ সন্মুখত স্থাপন কৰিব পাৰি।
বায়ু শীতল ব্যৱস্থাৰ সুবিধাসমূহ হ’ল ইয়াৰ সহজ গঠন, নিৰ্ভৰযোগ্য পৰিচালনা, লঘু ওজন, দ্ৰুত উত্তাপ আৰু অৰ্থনৈতিক। ইয়াৰ ফলত ই উচ্চ উষ্ণতাৰ পৰিৱেশ যেনে মৰুভূমি আৰু ঠাণ্ডা পৰিৱেশ যেনে মেৰু অঞ্চলৰ দৰে ব্যৱহাৰৰ বাবে বিশেষভাৱে উপযোগী। কিন্তু ইয়াৰ কিছুমান অসুবিধাও আছে, যেনে শীতল প্ৰভাৱ, উচ্চ শক্তিৰ ব্যৱহাৰ আৰু কাৰ্য্যৰ সময়ত শব্দ সঠিকভাৱে সামঞ্জস্য কৰাত অসুবিধা। গতিকে এই শীতল পদ্ধতিটো মূলতঃ কিছুমান সৰু-ডিচপ্লেচমেণ্ট অটোম’বাইল আৰু মিলিটাৰী অটোম’বাইল ইঞ্জিনত ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
আনহাতে, পানী শীতল কৰা ব্যৱস্থাত শীতলীকৰণ মাধ্যম হিচাপে শীতল পদাৰ্থ (বা পানী) ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইঞ্জিনৰ কাৰ্য্যৰ সময়ত শীতল পদাৰ্থই অবিৰতভাৱে চলাচল কৰিব, ইঞ্জিনৰ পানীৰ জেকেটৰ পৰা অতিৰিক্ত তাপ শোষণ কৰিব, আৰু তাৰ পিছত বায়ুমণ্ডলত বিসৰ্জন দিব। শীতল পদাৰ্থৰ পৰিসঞ্চালন পদ্ধতি অনুসৰি পানী শীতল কৰা ব্যৱস্থাটোক তিনি প্ৰকাৰৰ ভাগত ভাগ কৰিব পাৰি: বাষ্পীভৱন, প্ৰাকৃতিক পৰিসঞ্চালন আৰু বলপূৰ্বক পৰিসঞ্চালন। বৰ্তমান সময়ত বলপূৰ্বক পৰিসঞ্চালন পানী শীতল কৰা ব্যৱস্থাটো সাধাৰণতে অটোম’বাইলত ব্যৱহাৰ কৰা হয়, যিটো পানীৰ পাম্পৰ ড্ৰাইভৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি ইঞ্জিনত শীতল পদাৰ্থটো চলাচল কৰিবলৈ বাধ্য কৰা হয়।